Natal Serwis, Magazyn Nowoczesnej Pielęgniarki i Położnej, wydanie nr 67, grudzień 2021

W 67. numerze „Natal Serwis” skupiamy się na aktualnych wyzwaniach i potrzebach praktyki położniczej oraz opieki nad noworodkiem – szczególnie w kontekście wizyt patronażowych, pandemii COVID-19 i żywienia najmłodszych. Przyglądamy się m.in. znaczeniu Metafolinu® w mleku dla niemowląt, omawiamy zasady i korzyści kangurowania w czasach pandemii, a także przypominamy obowiązki położnej POZ podczas wizyt domowych. W części publicystycznej zapraszamy do refleksyjnego wywiadu z przedstawicielem zespołu terapeutycznego o tym, dlaczego relacja z pacjentem powinna być partnerska i oparta na uważności.

W wydaniu nr 67 czasopisma dla pielęgniarek i położnych zamieściliśmy następujące tematy: 

Pobierz wersję PDF

W tym wydaniu „Natal Serwis” szczególną uwagę poświęcamy roli położnej podstawowej opieki zdrowotnej w opiece nad matką i noworodkiem w pierwszych dniach po porodzie. Obowiązki położnej POZ zostały szczegółowo opisane w Standardzie organizacyjnym opieki okołoporodowej, a ich realizacja – zwłaszcza w kontekście wizyt patronażowych – ma ogromne znaczenie dla zdrowia całej rodziny. W artykule przyglądamy się nie tylko formalnym wytycznym dotyczącym wizyt patronażowych, ale przede wszystkim temu, co położna naprawdę robi w praktyce: jak ocenia stan noworodka, jak wspiera mamę po porodzie – także emocjonalnie – i jak pomaga w pierwszych krokach karmienia piersią.

Opisujemy krok po kroku, na czym polegają najważniejsze elementy wizyt – od sprawdzenia, jak goi się rana krocza i pępek u dziecka, przez rozpoznawanie pierwszych objawów baby bluesa czy depresji, aż po codzienną edukację i wsparcie w opiece nad maluchem. Autorka podkreśla, jak ważne jest indywidualne podejście – bo każda kobieta, każda rodzina i każdy dom są inne. Szczególnie dziś, kiedy część wizyt odbywa się w reżimie epidemicznym, a coraz większą rolę odgrywa teleporada i edukacja środowiskowa.

Przeczytaj także: Wizyta patronażowa położnej w domu nowonarodzonego dziecka – kontrola stanu położnicy i noworodka

Foliany to składniki kluczowe dla rozwoju układu nerwowego dziecka – zarówno przed narodzinami, jak i w pierwszych miesiącach życia. Obecnie w mleku modyfikowanym HiPP COMBIOTIK® również obecna jest aktywna forma folianów – Metafolin®, czyli L‑5‑metylofolian wapnia. To związek, który naturalnie występuje w organizmie i nie wymaga dodatkowej przemiany, jak to ma miejsce w przypadku tradycyjnego, syntetycznego kwasu foliowego.

U części osób (również niemowląt) organizm może nie radzić sobie z przekształceniem kwasu foliowego do postaci aktywnej – zwłaszcza jeśli występuje tzw. mutacja genu MTHFR. Dlatego Metafolin® jest lepiej przyswajalny i szybciej wspiera kluczowe procesy rozwojowe. Jego skuteczność i bezpieczeństwo potwierdzają badania kliniczne oraz opinie ekspertów EFSA i Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci.

W mleku HiPP BIO COMBIOTIK® Metafolin® został wprowadzony jako element nowoczesnego modelu żywienia. To nie tylko wsparcie dla rozwijającego się układu nerwowego, ale też dla serca, krwi i odporności – czyli wszystkiego, co jest tak ważne w pierwszych miesiącach życia.

Dowiedz się więcej: 
Bezpieczeństwo i przydatność Metafolin® w mleku modyfikowanym dla niemowląt – badanie kliniczne

Przeczytaj także: 
Badania składu mleka matki pod kątem występowania bakterii probiotycznych

Kangurowanie, czyli kontakt „skóra do skóry” między rodzicem a noworodkiem, od lat uznawane jest za jeden z najważniejszych elementów wspierających rozwój wcześniaków i dzieci z grupy ryzyka. Bliskość, zapach, ciepło ciała i bicie serca mamy lub taty działają na malucha kojąco – pomagają mu uregulować oddech, temperaturę, tętno, wspierają odporność i karmienie piersią. Choć pandemia COVID-19 wymusiła liczne zmiany w organizacji opieki, eksperci – w tym dr n. med. Beata Pawlus – podkreślają, że z kangurowania nie wolno rezygnować. Wręcz przeciwnie – w tym trudnym czasie ma ono jeszcze większe znaczenie dla dziecka i jego rodziców.

Nawet jeśli kontakt musi odbywać się w ograniczonych warunkach, z zachowaniem reżimu sanitarnego – warto go utrzymać. Nawet krótki, ale regularny moment bliskości może pomóc rodzicom lepiej odnaleźć się w nowej roli, a dziecku poczuć bezpieczeństwo i stabilizację. Szczególna ostrożność zalecana jest w przypadku rodziców niezaszczepionych – tu niezbędne są np. testy PCR i ograniczenia czasowe. Mimo to – jak podkreślają neonatolodzy – każda chwila kangurowania ma ogromną wartość i nie powinna być pomijana.

Przeczytaj także: 
Resuscytacja noworodka – aktualne wytyczne dla lekarzy, pielęgniarek i położnych

W tej sekcji znajdują się najistotniejsze informacje o aktualnych zagadnieniach medycznych. 

W czasie ciąży i karmienia piersią zapotrzebowanie na foliany znacząco rośnie. U części kobiet organizm nie radzi sobie z przetwarzaniem syntetycznego kwasu foliowego – zwłaszcza przy zaburzeniach enzymatycznych. W takich przypadkach warto sięgnąć po L‑5‑metylofolian wapnia, czyli aktywną formę folianu, która jest lepiej przyswajalna i od razu gotowa do działania.

Obecnie podejście do cholesterolu w diecie jest bardziej elastyczne, ale osoby z cukrzycą czy zaburzeniami lipidowymi powinny nadal uważać – tu zaleca się mniej niż 200 mg dziennie. Jajka nie muszą zniknąć z talerza – kluczem jest umiar i zbilansowanie ich z innymi źródłami tłuszczów.

Według zaleceń EAACI z 2020 roku, nie ma potrzeby eliminowania potencjalnych alergenów z diety kobiety w ciąży czy karmiącej „na zapas”. Co więcej – takie działanie może przynieść odwrotny skutek. Zdecydowanie lepiej postawić na różnorodną, zdrową dietę i wspierać laktację.

Między 24. a 28. tygodniem ciąży przyszła mama powinna wykonać test obciążenia glukozą – szczególnie jeśli występują czynniki ryzyka (np. wysoki BMI, cukrzyca w poprzedniej ciąży). Poziom glukozy powyżej 92 mg/dl może wymagać dalszej diagnostyki. Szybka reakcja to większe bezpieczeństwo dla mamy i dziecka.

Witamina C wspiera układ odpornościowy, ale to nie wszystko – działa też jako silny antyoksydant i chroni komórki przed stresem oksydacyjnym. Najlepiej dostarczać ją z naturalnych źródeł: natki pietruszki, czarnej porzeczki, papryki czy kapusty kiszonej.

W rozmowie z dr. n. med. Pawłem Krajewskim, kierownikiem Oddziału Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodków WUM, rozmawiamy o codziennej pracy z wcześniakami, roli rodziców w procesie leczenia i o tym, jak przez lata zmieniało się podejście do najmniejszych pacjentów. Doktor Krajewski – neonatolog i anestezjolog z ogromnym doświadczeniem – opowiada, dlaczego kontakt skóra do skóry jest tak ważny, jak wspierać rodziców w stresie i co pomaga im lepiej odnaleźć się po przedwczesnym porodzie.

To nie tylko rozmowa o procedurach czy realiach pracy w czasie pandemii, ale też osobisty głos lekarza, który przypomina, że noworodek to nie tylko przypadek kliniczny, ale mały człowiek – nawet jeśli waży zaledwie 630 gramów. Takie spojrzenie, oparte na empatii i relacji z rodziną, to fundament opieki, którą wdraża zespół Kliniki Neonatologii WUM każdego dnia.

Przeczytaj także: 
Śmierć noworodka. Jak poinformować rodziców o śmierci dziecka? Wskazówki dla lekarzy, pielęgniarek i położnych – część I

Przeczytaj także: 
Śmierć noworodka. Jak pomóc rodzicom w pierwszych chwilach po stracie dziecka? Wskazówki dla lekarzy, pielęgniarek i położnych – część II