Natal Serwis, Magazyn Nowoczesnej Pielęgniarki i Położnej, wydanie nr 68, kwiecień 2022

W najnowszym numerze „Natal Serwis” pochylamy się nad tym, co w codziennej pracy z najmłodszymi naprawdę ważne – pielęgnacją, profilaktyką i uważnością na potrzeby mamy i dziecka. Zaczynamy od tematu delikatnej skóry noworodka – podpowiadamy, jak o nią dbać, na co zwracać uwagę i jakich składników unikać w kosmetykach. Przyglądamy się też roli folianów w diecie kobiet w ciąży i karmiących – czyli temu, co może mieć ogromne znaczenie dla zdrowia dziecka już od pierwszych dni. Sporo miejsca poświęcamy także najnowszym wytycznym Europejskiej Rady Resuscytacji – pokazując, jak teoria przekłada się na praktykę na sali porodowej. A na koniec – rozmowa, która daje do myślenia. O pracy, pasji i odpowiedzialności opowiada pielęgniarka oddziałowa, która mimo że zarządza zespołem, wciąż podkreśla: „najważniejszy jest człowiek”.

W wydaniu nr 68 czasopisma dla pielęgniarek i położnych zamieściliśmy następujące tematy: 

Pobierz wersję PDF

Skóra niemowlęcia to delikatna, dopiero dojrzewająca bariera ochronna – cienka, wrażliwa i dużo bardziej przepuszczalna niż skóra dorosłego. Wymaga szczególnego podejścia, bo zbyt intensywna lub źle dobrana pielęgnacja może łatwo ją podrażnić, a nawet zaburzyć jej rozwój. W naszym artykule przyglądamy się temu, jak przebiega dojrzewanie skóry u najmłodszych i dlaczego w pierwszych tygodniach życia dziecka tak ważne są łagodne, bezpieczne składniki – bez barwników, konserwantów czy drażniących detergentów.

Podpowiadamy również, czego unikać w preparatach przeznaczonych do codziennej pielęgnacji niemowląt. Na liście substancji, na które warto szczególnie uważać, znajdują się m.in. SLS-y, PEG-i, parabeny i niektóre syntetyczne zapachy. Tłumaczymy, jak czytać etykiety, co oznaczają skróty INCI i dlaczego naturalny skład to nie zawsze gwarancja bezpieczeństwa. Artykuł to solidna dawka wiedzy dla tych, którzy chcą pielęgnować skórę najmłodszych mądrze, świadomie i bezpiecznie – z troską o każdy szczegół.

Przeczytaj także: Wizyta patronażowa położnej w domu nowonarodzonego dziecka – kontrola stanu położnicy i noworodka

Foliany, czyli witamina B9, to jedne z tych składników, bez których organizm – a zwłaszcza rozwijający się organizm dziecka – po prostu nie da sobie rady. Biorą udział w tworzeniu DNA, wspierają układ nerwowy i są niezbędne w procesach krwiotwórczych. Niedobory? Niestety wciąż się zdarzają – szczególnie u kobiet w ciąży – a ich konsekwencje mogą być poważne: od anemii, aż po wady cewy nerwowej u maluszka. Dlatego tak ważne jest uzupełnianie folianów – czy to w klasycznej formie kwasu foliowego, czy w jego aktywnej postaci, czyli L-5-MTHF (znanej też jako metafolina).

Metafolina ma tę przewagę, że nie musi być przekształcana w organizmie – od razu jest gotowa „do działania”. To szczególnie ważne dla osób z mutacją genu MTHFR, u których klasyczny kwas foliowy może nie działać wystarczająco skutecznie. Badania pokazują, że mieszanki mleczne wzbogacone o metafolinę (takie jak mleka HiPP COMBIOTIK®) są dobrze tolerowane i pomagają utrzymać właściwy poziom folianów we krwi. W artykule dr Ewy Ehmke vel Emczyńskiej-Seligi znajdziesz też przypomnienie, że suplementację warto zacząć już na etapie planowania ciąży – to jeden z tych kroków, które naprawdę mają znaczenie.

Przeczytaj także: Badania składu mleka matki pod kątem występowania bakterii probiotycznych. 

Przeczytaj także: Bezpieczeństwo i przydatność Metafolin® w mleku modyfikowanym dla niemowląt – badanie kliniczne

W artykule dr n. med. Beaty Pawlus zaglądamy do najnowszych wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC), które porządkują sposób postępowania z noworodkami potrzebującymi pomocy oddechowej i krążeniowej tuż po narodzinach. Choć mowa o aktualizacji algorytmów, to przede wszystkim chodzi tu o coś więcej – o jakość każdej podejmowanej czynności. Od pierwszego oddechu, przez decyzje o wsparciu wentylacyjnym, aż po moment, w którym trzeba ocenić, czy dalsza resuscytacja ma sens. Wśród najważniejszych zmian znalazły się m.in. wytyczne dotyczące odpowiedniego stężenia tlenu w zależności od wieku ciążowego, unikania rutynowego odsysania smółki i dokładniejszego podejścia do wentylacji dodatnim ciśnieniem.

Sporo uwagi poświęcono też dokumentacji – bo każda decyzja i każda interwencja powinny być nie tylko przemyślane, ale i rzetelnie odnotowane. Chodzi nie tylko o porządek, ale przede wszystkim o bezpieczeństwo dziecka i jakość dalszego leczenia. Autorka omawia też praktyczne aspekty postępowania, takie jak dostęp naczyniowy, stosowanie leków, użycie maski krtaniowej oraz monitorowanie skuteczności działań resuscytacyjnych. Całość to praktyczny przewodnik po standardzie, który obowiązuje także w polskich porodówkach.

Przeczytaj także: Śmierć noworodka. Jak poinformować rodziców o śmierci dziecka? Wskazówki dla lekarzy, pielęgniarek i położnych – część I

Przeczytaj także: Śmierć noworodka. Jak pomóc rodzicom w pierwszych chwilach po stracie dziecka? Wskazówki dla lekarzy, pielęgniarek i położnych – część II

W tej sekcji znajdują się najistotniejsze informacje o aktualnych zagadnieniach medycznych. 

Dodatek galaktooligosacharydów (GOS) do mleka modyfikowanego wspiera rozwój korzystnej mikroflory jelitowej i ułatwia wypróżnianie u niemowląt. Badania pokazują, że GOS są bezpieczne, dobrze tolerowane i mogą skutecznie zapobiegać zaparciom u dzieci karmionych sztucznie.

Braki witamin i składników mineralnych, takich jak cynk, selen czy kwas foliowy, mogą pogarszać jakość nasienia i obniżać płodność mężczyzn. Szczególną rolę odgrywa witamina D – jej niedobór wiąże się z niższą liczbą plemników i gorszą ich jakością.

Alergia na pszenicę może mieć różne postaci i wynikać z różnych mechanizmów – nie zawsze objawia się w sposób typowy. U dzieci objawy mogą dotyczyć zarówno układu pokarmowego, jak i skóry czy układu oddechowego.

Olej rzepakowy to cenne źródło steroli, tokoferoli i fitosteroli, które mają właściwości przeciwutleniające i wspierają zdrowie serca. Regularne spożywanie tego oleju może korzystnie wpływać na profil lipidowy, obniżając poziom złego cholesterolu LDL.

Niektórzy z nas mają większą genetyczną skłonność do przybierania na wadze ze względu na konkretne warianty genów związane z metabolizmem i gospodarką energetyczną. Otyłość to złożony problem, na który wpływa nie tylko dieta i styl życia, ale też uwarunkowania genetyczne.

Brak miesiączki u aktywnych fizycznie kobiet, szczególnie w sportach wyczynowych, może wynikać z zaburzeń hormonalnych i nadmiernego stresu metabolicznego. Problem dotyczy coraz większej liczby młodych kobiet i nie powinien być bagatelizowany – wymaga diagnostyki i kompleksowego podejścia.

W rozmowie z mgr Katarzyną Broniszewską, pielęgniarką oddziałową Oddziału Noworodkowego w Słupsku, poznajemy kulisy codziennej pracy z najmłodszymi pacjentami i ich rodzinami. To opowieść nie tylko o organizacji i odpowiedzialności, ale przede wszystkim o uważnej obecności przy drugim człowieku – mamie, dziecku, współpracowniku. Mimo funkcji kierowniczej, rozmówczyni nie traci z pola widzenia najważniejszego celu: zapewnienia ciepła, spokoju i bezpieczeństwa – zarówno w sytuacjach rutynowych, jak i w momentach kryzysowych.

W wywiadzie poruszamy m.in. temat pracy w systemie rooming-in, opieki nad wcześniakami, wyzwań pandemii oraz znaczenia relacji międzyludzkich w pracy pielęgniarki. Nie brakuje również osobistych refleksji – o tym, jak rodzi się pasja do zawodu, co najbardziej porusza, a co dodaje sił. To szczera rozmowa o codzienności oddziału noworodkowego, która mimo trudnych emocji daje wiele nadziei.

Przeczytaj także: 
Zasady postępowania na oddziałach neonatologicznych w dobie pandemii COVID-19. Mama, noworodek i personel szpitalny pod szczególną ochroną