Natal Serwis, Magazyn Nowoczesnej Pielęgniarki i Położnej, wydanie nr 69, wrzesień 2022

W wrześniowym numerze „Natal Serwis” zaglądamy tam, gdzie toczy się prawdziwe życie oddziałów – do codzienności pielęgniarek i położnych, do pytań zadawanych przy inkubatorze, do dylematów przy łóżku pacjenta. Wrócimy do tematu pielęgnacji skóry niemowląt i przyjrzymy się z bliska temu, co faktycznie tkwi w składzie kosmetyków – i dlaczego nie wszystko, co „dla dzieci”, powinno wylądować na delikatnej skórze malucha.

Podejmiemy też ważny temat składu mleka kobiet z cukrzycą ciążową – to pierwszy fragment dłuższego cyklu, w którym dietetyka spotyka się z neonatologią. Zastanowimy się, czemu szczepienie noworodka w pierwszej dobie życia wciąż budzi emocje, ale też – co mówi na ten temat nauka. A na koniec – rozmowa, która zostaje w głowie na długo: o pracy z najmniejszymi pacjentami, sile zespołu i o tym, że nawet po dekadach w zawodzie można wciąż robić to z sercem.

W wydaniu nr 69 czasopisma dla pielęgniarek i położnych zamieściliśmy następujące tematy: 

Pobierz wersję PDF

Pielęgnacja skóry niemowlęcia to temat, który wraca jak bumerang i… nic w tym dziwnego. Skóra malucha jest cienka, delikatna, niedojrzała i bardzo łatwo ją podrażnić. W tej części artykułu (kontynuujemy temat z numeru 68) skupiamy się na konkretach: jak wybierać kosmetyki, które naprawdę są łagodne? Co powinno znaleźć się w ich składzie, a czego lepiej unikać szerokim łukiem? I dlaczego w przypadku noworodków naprawdę mniej znaczy więcej?

Pod lupę bierzemy produkty HiPP Babysanft SENSITIVE – ich składy, działanie i to, co sprawia, że dobrze sprawdzają się w codziennej pielęgnacji wrażliwej skóry dziecka. Przy okazji pokazujemy też listę składników, które – nawet jeśli brzmią niewinnie – mogą szkodzić. Podpowiadamy, jak czytać etykiety bez doktoratu z chemii, jak nie dać się nabrać na hasła „naturalny” i „hypoalergiczny” oraz co tak naprawdę oznacza, że produkt jest „sensitive”. Bo dobra pielęgnacja niemowlęcia nie musi być ani droga, ani skomplikowana – wystarczy uważność i parę sprawdzonych zasad.

Przeczytaj także: Wizyta patronażowa położnej w domu nowonarodzonego dziecka – kontrola stanu położnicy i noworodka

Mleko kobiece to znacznie więcej niż tylko pożywienie – to biologicznie aktywna substancja, która wspiera rozwój układu nerwowego, odpornościowego i metabolicznego dziecka już od pierwszych dni życia. Szczególną uwagę naukowcy zwracają dziś na profil kwasów tłuszczowych, zwłaszcza długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (LCPUFA), które odgrywają kluczową rolę w budowie mózgu i siatkówki oka. W artykule dr n. o zdr. Krystyny Czechowskiej czytamy, że nie tylko ilość tłuszczu w mleku, ale też jego jakość ma ogromne znaczenie – a to, co trafia do pokarmu kobiecego, w dużej mierze zależy od stanu zdrowia matki i jej diety.

W przypadku kobiet z cukrzycą ciążową pojawia się ważne pytanie: czy skład mleka – a zwłaszcza zawartość korzystnych kwasów tłuszczowych – różni się od mleka matek bez zaburzeń metabolicznych? W pierwszej części artykułu autorka omawia rolę fosfolipidów, trójglicerydów i cholesterolu, a także przypomina, jak ważne są omega-3 i omega-6 dla rozwijającego się dziecka. Okazuje się, że nawet niewielkie niedobory mogą wpływać na późniejsze funkcjonowanie mózgu i odporności malucha. W drugiej części opracowania, która ukaże się w kolejnym numerze, poznamy wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych na próbkach mleka matek z cukrzycą ciążową i bez niej.

Przeczytaj także: Badania składu mleka matki pod kątem występowania bakterii probiotycznych. 
Przeczytaj także: Bezpieczeństwo i przydatność Metafolin® w mleku modyfikowanym dla niemowląt – badanie kliniczne

Szczepienie noworodka tuż po porodzie to moment, który dla wielu rodziców bywa zaskoczeniem – i często rodzi pytania, a czasem też wątpliwości. Wątpliwości są zrozumiałe – i właśnie dlatego warto wiedzieć, dlaczego ten pierwszy dzień jest tak ważny. Jak wyjaśnia dr n. med. Beata Pawlus, szczepienia przeciw gruźlicy i WZW typu B nie są „na wszelki wypadek”. To przemyślane, sprawdzone i skuteczne działania, które naprawdę chronią i to już od pierwszych godzin życia.

W artykule znajdziesz odpowiedzi na pytania, które często pojawiają się na oddziałach: „Czy nie można trochę poczekać?”, „Dlaczego tak wcześnie?”. Okazuje się, że właśnie ten moment – pierwsza doba – jest najlepszy, jeśli chodzi o budowanie odporności dziecka. To także krok, który ma znaczenie nie tylko dla malucha, ale i dla całej społeczności – im więcej dzieci zaszczepionych zgodnie z kalendarzem, tym mniejsze ryzyko, że groźne choroby wrócą. To decyzja, która daje początek ochronie – i daje spokój.

Przeczytaj także: Wirus RSV u wcześniaków – źródło zakażenia, profilaktyka i leczenie. Jak zapobiegać zakażeniom RSV u dzieci urodzonych przedwcześnie?

W tej sekcji znajdują się najistotniejsze informacje o aktualnych zagadnieniach medycznych. 

Karmienie piersią można kontynuować nawet w przypadku wielu infekcji wirusowych czy zakażeń u matki – nie ma potrzeby izolowania dziecka, a wręcz przeciwnie – mleko dostarcza mu przeciwciał i wspiera odporność. Nawet przy zakażeniu WZW, grypie czy opryszczce zaleca się kontynuację karmienia, oczywiście z zachowaniem zasad higieny i ostrożności.

Eksperci Europejskiej Akademii Alergologii i WHO nadal rekomendują karmienie wyłącznie piersią przez pierwsze 6 miesięcy życia dziecka. Co ważne – nawet jeśli rodzina zdecyduje się na wcześniejsze wprowadzenie pokarmów uzupełniających, to nie wpływa to negatywnie na kontynuację laktacji.

Ogórki w 90% składają się z wody, dlatego świetnie nawadniają i orzeźwiają – są idealnym składnikiem letnich posiłków. Dodatkowo zawierają chlorofil i cenne antyoksydanty, które wspierają detoksykację organizmu i mogą chronić przed rozwojem niektórych chorób.

Każdy z nas inaczej radzi sobie z usuwaniem toksyn – odpowiadają za to nasze geny i enzymy detoksykacyjne. Warto wspierać ten proces dietą bogatą w warzywa, owoce i antyoksydanty, zwłaszcza jeśli mamy genetycznie obniżoną zdolność do neutralizowania szkodliwych substancji.

Opóźnienie wzrostu płodu (IUGR) to trudna diagnoza, ale odpowiednie postępowanie – np. zmiana stylu życia, suplementacja czy uważne monitorowanie ciąży – może poprawić rokowania. Kluczowe są indywidualne decyzje i ścisła współpraca zespołu medycznego z rodzicami.

Rozmowa z dr n. med. Elżbietą Pilarczyk to coś więcej niż tylko opowieść o doświadczeniu i latach pracy w neonatologii. To szczere, ciepłe spotkanie z kimś, kto od lat z pełnym zaangażowaniem opiekuje się najmniejszymi pacjentami – wcześniakami, noworodkami wymagającymi intensywnej terapii, a także ich często zagubionymi, zmęczonymi, ale niezwykle dzielnymi rodzicami. Pani doktor od dawna związana jest z Oddziałem Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka w Szpitalu św. Wojciecha w Gdańsku, gdzie nie tylko kieruje zespołem, ale po prostu jest z ludźmi – wspiera, słucha, pomaga. I mówi wprost: empatia, cierpliwość i wiara w dziecko są tak samo ważne jak sprzęt czy procedury.

W wywiadzie dzieli się też tym, czego nie widać na pierwszy rzut oka – emocjami, trudnymi decyzjami, współpracą z personelem, kontaktami z rodzinami, które na długo zostają w pamięci. Opowiada o swojej zawodowej drodze, działaniach Fundacji „Dobrze, że jesteś”, ale też o planach na przyszłość, które – jak sama przyznaje – wciąż mają wiele wspólnego z troską o innych. To rozmowa pełna czułości i konkretów. Pokazująca, że neonatologia to nie tylko medycyna. To przede wszystkim obecność.

Przeczytaj także: Resuscytacja noworodka – aktualne wytyczne dla lekarzy, pielęgniarek i położnych
Przeczytaj także: Zasady postępowania na oddziałach neonatologicznych w dobie pandemii COVID-19. Mama, noworodek i personel szpitalny pod szczególną ochroną