Natal Serwis, Magazyn Nowoczesnej Pielęgniarki i Położnej, wydanie nr 77, maj 2025

Po raz kolejny oddajemy w Wasze ręce pełne wiedzy, empatii i praktycznych wskazówek Natal Serwis. Tym razem pochylamy się nad tematem, który często zostaje pominięty – emocjami w połogu. Jak radzić sobie z huśtawką nastrojów, niepokojem i zmęczeniem po porodzie? O tym piszemy szerzej w temacie numeru. Sprawdzamy też, co nowego w medycynie – m.in. jak dbać o odporność poprzez oś jelito-płuca oraz dlaczego aktywność fizyczna w ciąży i po porodzie to inwestycja w zdrowie mamy i dziecka. W wydaniu znajdziecie również rozmowę z położną oddziałową z Kliniki Neonatologii w Białymstoku – o misji, wzruszeniach i codziennych wyzwaniach pracy z najmniejszymi pacjentami.

W wydaniu nr 77 czasopisma dla pielęgniarek i położnych zamieściliśmy następujące tematy: 

Pobierz wersję PDF

Okres połogu to dla wielu kobiet czas ogromnych emocji, który z zewnątrz może wyglądać jak niekończący się ciąg wzruszeń, zmęczenia i prób odnalezienia się w nowej rzeczywistości. W rzeczywistości – jest właśnie tak, ale znacznie bardziej intensywnie, niż ktokolwiek mógłby przypuszczać. Radość miesza się tu z lękiem, miłość z bezradnością, a euforia z bezsennymi nocami. Nie bez powodu mówi się, że połóg to prawdziwa huśtawka hormonalna i emocjonalna. Jak się w tym wszystkim odnaleźć? Jak nie zagubić siebie?

W tym numerze pochylamy się nad tematem, który nadal zbyt często bywa pomijany w rozmowach o macierzyństwie. Dr n. med. Dorota Ćwiek przybliża mechanizmy stojące za emocjami towarzyszącymi połogowi – od tzw. baby blues, aż po depresję poporodową. Piszemy także o tym, jaką rolę w tym czasie pełnią położne i jak mogą realnie wspierać młode mamy – nie tylko wiedzą, ale też czułą obecnością i zrozumieniem. Bo czasem zwykłe „widzę, że Ci trudno” znaczy więcej niż tysiąc porad.

Przeczytaj także: Badania składu mleka matki pod kątem występowania bakterii probiotycznych

Czy można wspierać odporność dziecka, zaczynając… od jelit? Jak się okazuje – zdecydowanie tak! Coraz więcej badań pokazuje, że mikrobiota jelitowa ma wpływ nie tylko na trawienie, ale też na funkcjonowanie układu odpornościowego – w tym również płuc. To właśnie tzw. oś jelito–płuca łączy ze sobą te dwa, pozornie odległe światy. Dobrze zrównoważona flora jelitowa zmniejsza ryzyko infekcji dróg oddechowych, a przy tym pomaga organizmowi skuteczniej walczyć z drobnoustrojami. Kluczową rolę odgrywa tu mleko matki – bogate w prebiotyki, probiotyki i inne bioaktywne składniki, które kolonizują jelita niemowlęcia i wspierają dojrzewanie jego odporności już od pierwszych dni życia.

A co, jeśli karmienie piersią nie jest możliwe? Tu z pomocą przychodzą rozwiązania inspirowane naturą. W mleku HiPP BIO COMBIOTIK® znajdziemy m.in. szczep Limosilactobacillus fermentum CECT5716 – bakterie pochodzące z mleka kobiecego, które wspierają odporność, wspomagają kolonizację jelit i chronią przed stanami zapalnymi. W połączeniu z prebiotykami tworzą duet wspierający zdrowy rozwój dziecka. To coś więcej niż tylko mleko modyfikowane – to przemyślana troska o układ odpornościowy malucha, który dopiero poznaje świat i potrzebuje solidnego wsparcia.

Dowiedz się więcej: Kształtowanie profilu mikrobioty jelitowej we wczesnym okresie życia w zależności od stosowanych preparatów synbiotycznych – nowe badanie HiPP (GOLF III)

Przeczytaj także: Badanie GOLF 2 Follow-up – długoterminowa ocena bezpieczeństwa i korzyści z połączenia L. fermentum CECT5716 i GOS w mleku dla niemowląt od 6. miesiąca do 3. roku życia

Przeczytaj także: Bezpieczeństwo i przydatność Metafolin® w mleku modyfikowanym dla niemowląt – badanie kliniczne

Powrót do formy po porodzie to nie tylko kwestia wyglądu – to przede wszystkim troska o zdrowie i dobre samopoczucie. Regularna, dostosowana do możliwości aktywność fizyczna może zdziałać cuda: łagodzi napięcie, poprawia nastrój, wspiera regenerację i przyspiesza powrót do sił. Co ważne, nawet po cesarskim cięciu nie trzeba rezygnować z ruchu – klucz tkwi w mądrym, stopniowym podejściu. Wystarczy dostosować intensywność i zakres ćwiczeń do własnego tempa i potrzeb, a najlepiej – skorzystać ze wsparcia fizjoterapeuty. A co z karmieniem piersią? Spokojnie – ruch, nawet intensywny, nie wpływa ani na ilość, ani na jakość mleka. Warto jednak pamiętać, by ćwiczyć po karmieniu lub po odciągnięciu pokarmu, żeby było po prostu wygodniej.

Zaskoczy Cię, jak wiele korzyści dla dziecka przynosi aktywność fizyczna mamy – i to już w czasie ciąży! Badania pokazują, że dzieci kobiet aktywnych rzadziej trafiają do intensywnej terapii noworodków i częściej przychodzą na świat siłami natury. A po porodzie? Powrót do ruchu poprawia samopoczucie, sprzyja szybszemu gojeniu się ran i zmniejsza ryzyko powikłań. Nawet spacer, kilka przysiadów czy łagodna gimnastyka w domu robią różnicę – nie trzeba od razu wracać na siłownię. Ruch to nie obowiązek, tylko sposób na zadbanie o siebie i swoje dziecko. I to w najbardziej naturalny sposób.

Przeczytaj także: Wizyta patronażowa położnej w domu nowonarodzonego dziecka – kontrola stanu położnicy i noworodka

W tej sekcji znajdują się najistotniejsze informacje o aktualnych zagadnieniach medycznych. 

Wprowadzanie glutenu do diety niemowlaka nie musi być stresujące. Jeśli zrobimy to między 4. a 12. miesiącem życia, ryzyko rozwoju celiakii nie wzrasta – nawet u dzieci z genetyczną skłonnością. Karmienie piersią w tym kontekście nie działa ochronnie, ale oczywiście warto je kontynuować z innych powodów.

Eliminacja mleka krowiego z diety mamy karmiącej to rozwiązanie, po które sięga się tylko wtedy, gdy naprawdę trzeba – np. gdy niemowlę ma objawy alergii. Ważne, by taką dietę stosować krótko, pod kontrolą specjalisty i nie „na wszelki wypadek”.

Jeśli nie da się opóźnić odpępnienia noworodka, możliwe jest przetoczenie krwi z pępowiny – taka procedura może poprawić parametry krwi dziecka i zmniejszyć ryzyko konieczności przetoczeń. Nie zawsze jednak będzie to dobre rozwiązanie – są sytuacje, w których lepiej z niej zrezygnować.

Jeśli dziecko bardzo długo je, często odmawia posiłków albo słabo przybiera na wadze – to może być sygnał, że coś jest nie tak. W przypadku niemowląt warto skonsultować się z lekarzem, jeśli maluch je tylko przez sen albo nie rozwija umiejętności związanych z jedzeniem.

Choć napoje roślinne wydają się zdrową alternatywą, nie powinny zastępować mleka w diecie maluchów. Zbyt mało w nich białka, tłuszczu i kluczowych składników, dlatego do drugiego roku życia lepiej ich unikać – a później traktować wyłącznie jako dodatek.

To nauka przyszłości – nutrigenomika pokazuje, jak dieta wpływa na nasze geny, zdrowie i jakość życia. Dzięki niej możliwe staje się układanie diety „szytej na miarę” – zgodnej z potrzebami konkretnej osoby, jej organizmu i stylu życia.

Nie każdy ma w sobie tyle siły, żeby codziennie stawać twarzą w twarz z tak kruchym życiem. A właśnie z takim wyzwaniem mierzy się mgr Agata Ostasz – położna oddziałowa Kliniki Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka w Białymstoku. Jej opowieść to nie tylko historia zawodowej drogi, ale też dowód na to, że serce do tej pracy jest równie ważne, jak wiedza i doświadczenie. Bo neonatologia to nie tabelki i wykresy – to realna walka o każdy oddech, każdą godzinę więcej spędzoną z dzieckiem na świecie.

Pani Agata mówi wprost: zawsze marzyła o pracy z noworodkami. Nie było łatwo – nie od razu dostała się na wymarzone studia, nie od razu trafiła na oddział, który pokochała. Ale nie odpuściła. Dziś kieruje zespołem kilkudziesięciu położnych i pielęgniarek, koordynując działania w trzech różnych oddziałach i wspierając matki, które przechodzą przez jedne z najtrudniejszych chwil w swoim życiu. Jej codzienność to połączenie wiedzy medycznej, intuicji, empatii i umiejętności zarządzania. A wszystko to – jak sama mówi – z myślą o tych najmniejszych, którzy dopiero zaczynają swoją drogę.

Przeczytaj także: 
Resuscytacja noworodka – aktualne wytyczne dla lekarzy, pielęgniarek i położnych
Przeczytaj także: 
Śmierć noworodka. Jak poinformować rodziców o śmierci dziecka? Wskazówki dla lekarzy, pielęgniarek i położnych