Natal Serwis, Magazyn Nowoczesnej Pielęgniarki i Położnej, wydanie nr 79, grudzień 2025

Grudniowe wydanie „Natal Serwisu” to merytoryczna dawka wiedzy z zakresu nowoczesnej opieki neonatologicznej i pediatrycznej. W tym numerze szczególną uwagę poświęcamy neurologopedycznym aspektom rozszerzania diety, analizując ten proces jako kluczowy etap rozwoju sensoryczno-motorycznego dziecka. Przedstawiamy również przełomowe wyniki metaanalizy dotyczącej szczepu L. fermentum CECT 5716 oraz nowe standardy pomiarów noworodków zgodnie z wytycznymi WHO. Zapraszamy do lektury artykułów przygotowanych przez wybitnych specjalistów i praktyków.

W wydaniu nr 79 czasopisma dla pielęgniarek i położnych poruszone zostały następujące zagadnienia:

Pobierz wersję PDF

Rozszerzanie diety to znacznie więcej niż wprowadzanie nowych smaków – to trening sensomotoryczny wspierający rozwój motoryki oralnej i umiejętności językowych. Neurologopeda Aleksandra Kaczyńska wyjaśnia, jak proces ten wpływa na plastyczność neuronalną i budowanie zdrowych nawyków.

W artykule znajdziesz m.in. omówienie:

• fizjologii połykania i znaczenia koordynacji ssanie-połykanie-oddychanie,
• okna sensomotorycznego (6–12 miesięcy), w którym stymulacja różnorodnymi teksturami (papki, grudki, finger foods) jest kluczowa dla rozwoju precyzyjnej kontroli żuchwy i języka,
• gotowości dziecka do rozszerzania diety – na co zwrócić uwagę (stabilność tułowia, domykanie warg, brak wypychania pokarmu),
• trzech filarów bezpieczeństwa: odpowiedniej pozycji, konsystencji i tempa karmienia.

ZAPRASZAMY DO OBEJRZENIA WEBINARU: Zaburzenia karmienia u dzieci z perspektywy logopedy i psychologa 

Neurologopeda i oligofrenopedagog dr n. społ. Ewa Winnicka wraz z psychologiem dr n. społ. Moniką Dragunajtys-Sudoł przyglądają się wielowymiarowej problematyce trudności w jedzeniu u najmłodszych pacjentów i prezentują unikalne spojrzenie na proces karmienia, który jest nie tylko czynnością fizjologiczną, ale również kluczowym elementem budowania relacji i rozwoju sensomotorycznego. Ekspertki, bazując na swojej wieloletniej praktyce klinicznej, analizują mechanizmy powstawania dysfunkcji – od barier emocjonalnych po zaburzenia o podłożu organicznym.

Kluczowe zagadnienia poruszone podczas dyskusji:

• Perspektywa rodzica w obliczu trudności: konfrontacja wyobrażeń o karmieniu z wymagającą rzeczywistością kliniczną i emocjonalną.
• Analiza reakcji dziecka: zrozumienie sygnałów wysyłanych przez niemowlę w sytuacjach stresu okołoposiłkowego oraz identyfikacja czynników blokujących czerpanie radości z jedzenia.
• Diagnostyka różnicowa: praktyczne wskazówki, jak odróżnić dysfagię (zaburzenia połykania) od problemów o charakterze behawioralnym.
• Wpływ postaw opiekuńczych: rola opiekunów i ich zachowań w kształtowaniu nawyków żywieniowych oraz przebiegu procesu karmienia.
• Model opieki interdyscyplinarnej: cele i rezultaty terapii realizowanej przez zespół specjalistów (lekarza, psychologa, neurologopedę i dietetyka).

Szersze spojrzenie na problematykę zaburzeń karmienia u dzieci dają także prof. dr hab. n med. Piotr Socha oraz dietetyk Mgr Paulina Mika-Stępkowska w swoich webinarze: Zaburzenia karmienia u dzieci – przyczyny, diagnostyka i leczenie. Ważny temat dla profilaktyki otyłości

Prezentowane webinary stanowią merytoryczne wsparcie dla personelu medycznego, terapeutów oraz wszystkich specjalistów zajmujących się wczesną diagnostyką i leczeniem zaburzeń karmienia. Dzięki holistycznemu podejściu, materiał pomaga lepiej zrozumieć potrzeby dziecka i zaplanować skuteczną interwencję terapeutyczną.

W sekcji „Aktualności” przedstawiono opracowanie wyników metaanalizy badań klinicznych, dotyczących szczepu bakterii Limosilactobacillus fermentum CECT 5716, wyizolowanego z mleka kobiecego i stosowanego w preparatach do żywienia niemowląt. Analiza łączy dane z trzech randomizowanych badań kontrolowanych, dzięki czemu pozwala lepiej ocenić wpływ tego szczepu na zdrowie najmłodszych.

W artykule omówiono także możliwe mechanizmy działania probiotyku oraz znaczenie kształtowania prawidłowej mikrobioty jelitowej we wczesnym okresie życia dziecka.

Dowiedz się więcej. Poznaj szczegóły badań GOLF 1, GOLF 2 i GOLF 3.
Sprawdź także: Dla silnego układu immunologicznego niemowlęcia. Mniej infekcji dróg oddechowych dzięki wzmocnionej osi jelito-płuca

Dr n. med. Beata Pawlus omawia aktualne wytyczne WHO i Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Antropologicznego dotyczące precyzyjnych pomiarów antropometrycznych. Ekspertka rozprawia się z mitem dotyczącym rzekomego ryzyka dysplazji stawów biodrowych przy prostowaniu nóżek do pomiaru i wskazuje na konieczność stosowania infantometrów (neonatometrów) zamiast tradycyjnego centymetra krawieckiego.

Z tekstu dowiadujemy się m.in.:

• kiedy należy dokonać pomiaru
• dlaczego tradycyjne metody są niedokładne
• jakiego sprzętu używać do wykonywania pomiaru
• na czym polega prawidłowa technika pomiarowa
• w jaki sposób został obalony mit o dysplazji
• jakie znaczenie kliniczne ma precyzyjny pomiar
• czym jest i jaki ma cel projekt badawczy LENA.

W tej sekcji przybliżamy najnowsze standardy medyczne oraz innowacyjne rozwiązania wspierające codzienną praktykę specjalistów w opiece nad noworodkiem i małym dzieckiem.

Innowacyjne diety dojelitowe oparte na „real food”, czyli naturalnych, odpowiednio przetworzonych składnikach, stanowią alternatywę dla klasycznych diet przemysłowych.

Szczegóły:

• wskazania do stosowania żywienia medycznego u pacjentów, którzy nie mogą spożywać pokarmów drogą doustną,
• dostępności sześciu wariantów smakowych oraz różnych opcjach kalorycznych (normo- i wysokokalorycznych) dostosowanych do wieku pacjenta (od 1. roku życia po dorosłych),
• unikalny skład produktów: bezglutenowe, dostarczają naturalnego błonnika oraz występują w wersjach bezlaktozowych i ubogolaktozowych.

Dowiedz się więcej na temat oferty produktów dojelitowych HiPP
ZAPRASZAMY DO ZAPOZNANIA SIĘ Z MATERIAŁAMI Z: I Konferencji HiPP z ekspertami żywienia medycznego

Wśród ekspertów I Konferencji HiPP dotyczącej żywienia medycznego pojawili się specjaliści z takich dziedzin medycyny jak gastrologia, gastroenterologia, pediatria a także specjalistów zajmujących się dietetyką.

Informacje zawarte w wykładach stanowią ważne źródło aktualnej wiedzy dotyczącej żywienia dojelitowego, która może służyć Państwu pomocą w pełnieniu obowiązków zawodowych. 

Lista wykładów:

Przegląd preparatów do żywienia dojelitowego w Polsce
Tolerancja diety typu real food w żywieniu enteralnym w populacji pediatrycznej
Żywienie dojelitowe – powikłania
Leczenie żywieniowe w nieswoistych chorobach zapalnych jelit
Żywienie dojelitowe u dzieci ze znaczną niepełnosprawnością, pacjentów pod opieką hospicjum

Przez pierwsze dwa tygodnie po wypisie ze szpitala w kwestii żywienia wcześniaka należy kontynuować metody szpitalne.

Szczegóły:

• karmienie mlekiem matki jako priorytet,
• zasady stosowania wzmacniaczy pokarmu kobiecego (HMF) oraz specjalistycznych mieszanek o zwiększonej kaloryczności (72–75 kcal/100 ml) u dzieci z niedostatecznym przyrostem masy ciała,
• harmonogram monitorowania wzrastania (masa ciała, długość, obwód głowy) oraz wytyczne dotyczące rozszerzania diety, które u wcześniaków zaleca się rozpocząć między 5. a 7. miesiącem wieku skorygowanego.

ZAPRASZAMY DO OBEJRZENIA WYKŁADU: Żywienie „późnych wcześniaków”. Postępowanie żywieniowe u dzieci urodzonych przedwcześnie

Specjalistka neonatologii dr n. med. Krystyna Bober-Olesińska szczegółowo omawia standardy postępowania z noworodkami urodzonymi przedwcześnie i podkreśla, że opieka nad wcześniakiem to proces długofalowy, wymagający czujności oraz ścisłej współpracy między zespołem terapeutycznym a rodzicami, aby zapewnić dziecku jak najlepsze warunki do harmonijnego rozwoju.

Specjalistka porusza w swoim wykładzie następujące zagadnienia:

• Wczesne wyzwania kliniczne: analiza najczęściej diagnozowanych powikłań u wcześniaków w pierwszych dobach życia.
• Strategie żywieniowe w warunkach szpitalnych: aktualne zalecenia dotyczące wspierania rozwoju noworodka na oddziale neonatologicznym.
• Żywienie dojelitowe w praktyce: zasady podaży pokarmu drogą przewodu pokarmowego u niemowląt, u których karmienie piersią jest czasowo niemożliwe lub przeciwwskazane.
• Holistyczna ocena stanu dziecka: na jakie parametry rozwojowe i sygnały kliniczne należy zwrócić szczególną uwagę podczas badania przedmiotowego?.
• Standardy opieki po wypisie: kluczowe aspekty monitorowania dobrostanu wcześniaka w środowisku domowym oraz rola regularnych kontroli w poradniach specjalistycznych i POZ.

Materiał stanowi merytoryczne wsparcie dla personelu medycznego, obejmując zarówno kluczowe procedury szpitalne, jak i wytyczne dotyczące opieki nad małym pacjentem po zakończeniu hospitalizacji.

Obiektywna ocena cierpienia noworodka, szczególnie wcześniaka w OITN, jest kluczowym elementem nowoczesnej opieki.

Szczegóły:

• zastosowanie wystandaryzowanych skal obserwacyjnych, takich jak NIPS, PIPP czy COMFORTneo, które analizują wskaźniki behawioralne i fizjologiczne,
• rozpoznawanie objawów wegetatywnych i trzewnych świadczących o dyskomforcie, m.in. zmian koloru skóry, czkawki, napięciowego ustawienia kończyn czy zaburzeń rytmu snu,
• metody niefarmakologicznego łagodzenia stresu, takie jak pozycjonowanie, ograniczanie hałasu i światła oraz dbanie o nieprzerwany sen, niezbędny dla rozwoju neurologicznego.

Profilaktyka niedokrwistości jest wskazana u wszystkich wcześniaków z niską masą urodzeniową (LBW). P

Szczegóły:

• zależności dawki żelaza od sposobu karmienia i doskonałej biodostępności tego pierwiastka z mleka matki,
• moment rozpoczęcia suplementacji: u noworodków VLBW (poniżej 1500 g) już w 3. tygodniu życia, a u dzieci z grupy LBW pod koniec 1. miesiąca.
• konieczność regularnego monitorowania stężenia ferrytyny oraz zasadach modyfikacji dawki żelaza (lub wstrzymania podaży przy stężeniu >300 µg/l) w celu uniknięcia nadmiaru lub pogłębienia niedoboru.

ZAPRASZAMY DO OBEJRZENIA WYKŁADU: Problem niedokrwistości u wcześniaków i w innych grupach ryzyka

Dr hab. n. med. Iwona Sadowska-Krawczenko, profesor UMK podejmuje w swoim wykładzie problem niedokrwistość u noworodków urodzonych przedwcześnie i omawia kluczowe aspekty diagnostyki i terapii.

Poruszane zagadniania:

• Niedokrwistość fizjologiczna u wcześniaków
• Jakie są przyczyny niedokrwistości u wcześniaków?
• Jakie badania należy wykonać podczas diagnostyki?
• Jaki jest schemat postępowania leczniczego?
• Co jest wskazaniem do transfuzji krwi?
• Jakie sa powikłania wynikające z przetoczenia KKCZ?
• Jakie jest dawkowanie żelaza u noworodków (m.in. zalecane przez ESPGHAN)?

Wykład jest niezwykle cennym źródłem wiedzy dla lekarzy neonatologów, pediatrów oraz pielęgniarek i położnych pracujących w oddziałach intensywnej terapii noworodka, pomagając w optymalizacji codziennej opieki nad wcześniakiem.

Zapraszamy na inspirującą rozmowę z mgr Moniką Biskup-Sierpińską, koordynatorką Banku Mleka Kobiecego w Gdyni. W wywiadzie opowiada ona o 20-letniej drodze zawodowej, wyzwaniach w zarządzaniu zespołem neonatologicznym oraz o tym, jak budować relacje z rodzicami wcześniaków oparte na zaufaniu i empatii. Z rozmowy możemy dowiedzieć się także o roli Banku Mleka Kobiecego, „niewidocznej” stronie pracy personelu medycznego oraz o higienie psychicznej. Zapraszamy.

Sprawdź także inne numery Magazynu Natal Serwis

Ważne: Część materiałów na stronie HiPP Expert, w tym wykłady wideo ekspertów, dostępna jest wyłącznie dla zalogowanych użytkowników. Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się, aby zyskać dostęp do pełnej bazy wiedzy medycznej.